Natt til den 14. juni 1970 låg eg i telt ved foten av Hovsnebba, nærmare bestemt på plena vår i Myragata 2 på Sunndalsøra. Midt på natta vart glidelåsen på teltet brått riven opp, og ein sterk mann drog ut soveposen med meg inni.

Det var far min, som oppfylte eit løfte. Han bar meg inn i stua og plasserte meg og soveposen i godstolen framom svart/kvitt-fjernsynet. I Mexico skulle Pelé møte Teófilo Cubillas. Nummer 10 mot nummer 10. Brasil mot Peru!

Det var kvartfinale i fotball-VM. Brasil vann 4-2, men Cubillas scora på ein kanon frå 16 meter. Han spela med nedbretta strømper. Pelé scora berre nesten, frå midtbanen!

Anita spør korleis eg kan huske slike totalt uviktige og 52 år gamle detaljar, men dette handlar ikkje om å huske. Det handlar om inntrykk så sterke at det blir umuleg å stå imot.

Eg var ni år, og visste slett ikkje at meksikansk politi og militære hadde stått bak massedrap på demonstrerande studentar, toppa av massakren i Mexico by rett før OL der i 1968. Eller at fattigfolk var blitt brutalt rydda bort frå gatene før VM, for at landet skulle gjera best muleg inntrykk under verdas største idrettsarrangement.

No har eg vorte så gammel og fotballen så råtten at Søyacupen gjer hundre gonger sterkare inntrykk på meg enn fotball-VM i Qatar. Ungar i leik med ballen. Det er fotball, slik du kan møte han kvart sekund av døgnet, på eit utal plassar kloden rundt.

Aldri har eit fotball-VM blitt møtt med så mange og sterke protestar som det pågåande i Qatar. Det er på sin plass. Det underlege er naturlegvis kor tamme protestane har vore før. At verdssamfunnet utan vidare har jubla for VM i eit rikt utval fascistiske statar, militærregime, diktatur og andre land der opposisjon er livsfarleg og ytringsfridom ein uverkeleg drøm.

Brasil var eit militærdiktatur i meir enn 20 år, fram til 1985, om enn ikkje like blodig som regimet hos naboen og erkerivalen Argentina.

Den argentinske militærjuntaen under Jorge Videla kidnappa og myrda rundt 30.000 menneske på ufatteleg bestialske vis. Likevel fekk diktauret sole seg i glansen frå gullpokalen under fotball-VM i 1978, der det attpåtil vart heimeseier.

Massemordaren Jorge Videla overrekte sjølv pokalen til Argentinas lagkaptein, Daniel Passarella. I Norge skreiv forfattaren Hans Sande diktet «Passarella» om akkurat denne stunda, med eit stort spørsmål: Korfor nytta ikkje Passarella høvet til å klubbe ned diktatoren med det fem kilo tunge VM-trofeet?

Søyacupen samla 64 lag i august. Hundrevis av spelarar frå seks til tolv år opplevde nettsus og spenning og leik og vennskap, og kanskje viktigast av alt: fellesskap.

Søyacupen og Hydro Cup og SILregn Cup og Dråkong Cup og alle slike tiltak for ungar og ungdom gjer meg inderleg glad. Akkurat som gleda eg følte da eg sjølv fekk vera med på giganten blant fotballturneringar, Norway Cup, og møtte spelarar frå mange land. Det var der, på Ekebergsletta høgt over Oslo, eg torde seie mine første ord på engelsk utafor klasserommet: «Did you lose?»

Kapteinen på det engelske smågutelaget nikka alvorleg, sa «Yes, one nil», og mima resultatet med fingrane for å vera sikker på at eg forsto.

Dette har eg heller ikkje greidd å glømme.

Hydro Cup er den lokale giganten. Gjennom meir enn 30 år har eit fantastisk dugnadsarbeid gjort det muleg for eit par tusen unge spelarar å møtast på dei mange banane rundt om i Sunndal. Det er ein prestasjon langt over VM-nivå.

Hydro spelar i Qatar òg. Mange tilsette ved Verket på Sunndalsøra har arbeidd med etableringa av det digre aluminiumsverket Qatalum, som Hydro eig femti prosent av. Dette verket har levert aluminium til 350.000 sete på VM-stadiona, skreiv Vårt Land nyleg.

Spelar Hydro i regnbuefargane i Qatar? Får selskapet, som Qatar-kritiske Norge er stor eigar i, gjort noko med undertrykkinga av gjestearbeidarar, homofile, kvinner og annleis tenkande av alle slag?

Etter den pågåande suksessen i Qatar er det venta at Saudi-Arabia, landet som parterer journalistar, vil søkje om VM i 2030.

Kva er det beste tiltaket for å skape fred i verda? Gi ungane ein ball, sa Nelson Mandela.

Drit i VM. Vi satsar på ungane.